Co zrobić po utracie pracy w Niemczech? Kiedy przysługuje zasiłek? Wszystko co trzeba wiedzieć

Utrata pracy jest zawsze dużym ciosem, który dezorganizuje dotychczasowe życie i budzi obawy o przyszłość. W przypadku osób pracujących w Niemczech trudny okres przejściowy pomiędzy zwolnieniem a znalezieniem nowej posady można nieco załagodzić, meldując się jako bezrobotny w Federalnym Urzędzie Pracy. W ten sposób można ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych, który zapewni środki niezbędne do życia.

Komu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech?

O zasiłek mogą starać się osoby, które były zatrudnione na podstawie umowy o pracę i opłacały składki na ubezpieczenie społeczne. W przypadku Polaków zatrudnionych w Niemczech, podstawą do wypłaty świadczeń jest czas trwania stosunku pracy. Na zasiłek dla bezrobotnych mogą liczyć pracownicy, którzy w ciągu ostatnich 30 miesięcy przepracowali co najmniej 12 miesięcy i w tym czasie podlegali obowiązkowemu ubezpieczeniu od bezrobocia.

Sprawdź za darmo
czy zostałeś słusznie zwolniony

Wypełnij formularz

Utratę pracy należy zgłosić możliwie jak najszybciej. Jeśli wiadomo, że stosunek pracy się zakończy (np. otrzymano wypowiedzenie lub umowa jest terminowa), trzeba zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy (Arbeitssuchende).

Należy zrobić to najpóźniej 3 miesiące przed zakończeniem umowy, a jeśli informacja o zakończeniu zatrudnienia została przekazana później – w ciągu 3 dni od jej otrzymania. Następnie należy zarejestrować się jako osoba bezrobotna (Arbeitslos) – najpóźniej w pierwszym dniu bezrobocia.

Rejestracji można dokonać online poprzez eService na stronie Arbeitsagentur, telefonicznie lub osobiście w lokalnym oddziale. Wniosek o Arbeitslosengeld składa się oddzielnie (również online). Sama rejestracja jako bezrobotny nie zawsze automatycznie oznacza złożenie kompletnego wniosku – konieczne jest przekazanie wymaganych danych i dokumentów.

Bundesagentur für Arbeit udostępnia aktualne formularze, broszury informacyjne oraz szczegółowe instrukcje na swojej oficjalnej stronie internetowej.

Jakie dokumenty są potrzebne do złożenia wniosku o Arbeitslosengeld I?

Przy ubieganiu się o zasiłek dla bezrobotnych urząd może wymagać następujących dokumentów:

Dokumenty podstawowe:

  • dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport),
  • wypowiedzenie umowy o pracę lub inny dokument potwierdzający zakończenie zatrudnienia,
  • Arbeitsbescheinigung – elektroniczne zaświadczenie wystawiane przez pracodawcę na potrzeby Bundesagentur für Arbeit (zawiera informacje o okresie zatrudnienia i wynagrodzeniu),
  • dane dotyczące ostatniego zatrudnienia (w razie potrzeby odcinki wypłat / paski płacowe),
  • numer ubezpieczenia społecznego (Sozialversicherungsnummer) oraz dane konta bankowego.

W zależności od sytuacji urząd może poprosić dodatkowo o:

  • umowę o pracę,
  • dokumenty potwierdzające inne dochody,
  • decyzje dotyczące wcześniejszych świadczeń,
  • dokument potwierdzający prawo pobytu (w przypadku cudzoziemców).

Warunki wypłacania zasiłku dla bezrobotnych

Zasiłek dla bezrobotnych (Arbeitslosengeld I) wypłacany jest co miesiąc, zazwyczaj pod koniec miesiąca za dany miesiąc kalendarzowy. Jego wysokość nie jest stała – zależy od wysokości wcześniejszych zarobków, od których odprowadzane były składki na ubezpieczenie od bezrobocia.

Co do zasady świadczenie wynosi:

  • 60% ostatniego wynagrodzenia netto – w przypadku osób bez dzieci,
  • 67% ostatniego wynagrodzenia netto – w przypadku osób posiadających co najmniej jedno dziecko.

Arbeitslosengeld I jest świadczeniem ubezpieczeniowym, dlatego jego wysokość nie podlega corocznej podwyżce o stałą kwotę (np. o określoną liczbę euro). Zmienia się indywidualnie, w zależności od wcześniejszych dochodów osoby bezrobotnej oraz obowiązujących limitów składkowych.

Warto również pamiętać o tzw. Sperrzeit, czyli okresie wstrzymania wypłaty świadczenia. Może on zostać nałożony m.in. wtedy, gdy:

  • pracownik sam rozwiąże umowę o pracę bez ważnego powodu,
  • przyczyni się do rozwiązania stosunku pracy swoim zachowaniem lub
  • nie dopełni obowiązku terminowej rejestracji jako osoba poszukująca pracy.

Standardowo Sperrzeit trwa do 12 tygodni, a w tym czasie zasiłek nie jest wypłacany. Dodatkowo okres pobierania świadczenia może zostać odpowiednio skrócony.

Zasiłek dla bezrobotnych a powrót do Polski

Utrata pracy w Niemczech czasem skutkuje decyzją o powrocie do ojczystego kraju. Osoby, którym przysługuje zasiłek dla bezrobotnych (Arbeitslosengeld I), mogą przenieść przyznane świadczenie do Polski.

Aby było to możliwe, osoba bezrobotna musi po uzyskaniu prawa do zasiłku pozostawać do dyspozycji niemieckiego urzędu pracy przez co najmniej 4 tygodnie. W wyjątkowych sytuacjach urząd (Agentur für Arbeit) może zgodzić się na wcześniejszy wyjazd. Następnie należy złożyć wniosek o transfer świadczenia i uzyskać dokument U2, który umożliwia pobieranie zasiłku w innym kraju UE.

To jednak nie wszystko. Po przyjeździe do Polski należy zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna w ciągu 7 dni od daty wyjazdu wskazanej w formularzu U2. Niedotrzymanie tego terminu może skutkować utratą prawa do świadczenia za część okresu.

Przeniesiony zasiłek wypłacany jest zasadniczo przez okres do 3 miesięcy. W uzasadnionych przypadkach okres ten może zostać przedłużony maksymalnie do 6 miesięcy.

Otrzymałeś wypowiedzenie? Sprawdź jak możemy Ci pomóc

Obrazek wyróżniający utworzono w Canva.com